Iri şahlı mallary iýmitlendirmek boýunça gollanma
Süýt we et maldarçylygynda önümlilik, saglyk we döl berijilik esasan rasionyň deňagramlylygyna baglydyr. Bu gollanma; kaba iým we kesif iým deňagramlylygy, möwsümleýin iýmitlendirme, suw we mineral-witamin zerurlyklary ýaly esasy ýörelgeleri jemleýär.
Deňagramly rasionyň esaslary
- Kaba iým ileri tutulmalydyr: Rasionyň gury maddasynyň köplenç 40–60% göterimi kaba iýmden (silos, gury ot, ýorunja) ybarat bolmalydyr. Ýeterli süýümlilik, işkembe saglygyny we süýdüň ýaglylygyny goraýar.
- Kesif iým: Energiýa we belok ýetmezçiligini ýapýar; mukdary süýt önümliligine ýa-da göz öňünde tutulan janly agram artymyna görä sazlanýar.
- Gury madda sarp edilişi: Bir sygryň gündelik gury madda sarp edilişi, takmynan, onuň janly agramynyň 2,5–3,5% göterimine barabardyr.
- Iým üýtgetmek: Täze rasiona azyndan 7–10 günüň dowamynda, kem-kemden geçilmelidir.
Süýt sygyrlarynda möwsümleýin iýmitlendirme
- Gury döwür (dogumdan öňki 45–60 gün): Energiýasy gözegçilik astyndaky, kaba iým agdyklyk edýän rasion; doguma 3 hepde galanda geçiş rasionyna başlanýar.
- Laktasiýanyň başy: Süýt önümliligi çalt artýarka, işdä yzda galýar. Energiýa dykyzlygy ýokary, hilli kaba iým bilen goldaw berlen rasion zerurdyr.
- Laktasiýanyň ortasy we soňy: Kesif iým mukdary önümlilige görä azaldylýar, kondisiýa baly 3–3,5 töwereginde saklanmaga synanyşylýar.
Et sygyrlarynda iýmitlendirme
- Besi döwrüne uýgunlaşma döwründe ilkinji 2–3 hepde kaba iým agdyklyk edýän iým bilen başlanyp, kesif iým kem-kemden artdyrylýar.
- Besi döwründe energiýa dykyzlygy artdyrylýar; asidozyň öňüni almak üçin ýeterli süýüm we bufer maddalary ulanylýar.
- Yzygiderli çekim arkaly janly agram artymy we iýmden peýdalanmak yzarlanmalydyr.
Suw, minerallar we witaminler
Süýt sygry her litr süýt üçin takmynan 4–5 litr suw içýär. Arassa, salkyn we çäksiz suw hemişe elýeterli bolmalydyr. Kalsiý, fosfor, magniý, selen we A-D-E witaminleri premiks ýa-da mineral blok bilen deňagramlaşdyrylmalydyr.
Ýygy goýberilýän ýalňyşlyklar
- Rasiony birden üýtgetmek
- Kaba iým hilini analiz etmän rasion taýýarlamak
- Gury döwürdäki sygyrlary aşa iýmitlendirip semretmek
- Iým we suw içilýän gaplaryň arassalygyna üns bermezlik
Bu gollanma umumy maglumat bermek maksatlydyr. Rasion; haýwanyň tohumyna, ýaşyna, önümlilik derejesine, kaba iýmiň hiline we hojalyk şertlerine görä üýtgeýär. Hojalygyňyz üçin ýörite maslahat almak üçin weterinar lukmanyňyza ýa-da tehniki toparymyza ýüz tutuň.
