მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის კვების სახელმძღვანელო
სარძევე და სახორცე პირუტყვის პროდუქტიულობა, ჯანმრთელობა და რეპროდუქციული მაჩვენებლები დიდწილად დამოკიდებულია რაციონის ბალანსზე. ეს სახელმძღვანელო აჯამებს ძირითად პრინციპებს უხეში და კონცენტრირებული საკვების ბალანსის, სეზონური კვების, წყლისა და მინერალ-ვიტამინების საჭიროების შესახებ.
დაბალანსებული რაციონის საფუძვლები
- უხეში საკვების პრიორიტეტი: რაციონის მშრალი ნივთიერების დაახლოებით 40–60% უნდა შედგებოდეს უხეში საკვებისგან (სილოსი, თივა, იონჯა). საკმარისი ბოჭკოვანი უზრუნველყოფს რუმენის ჯანმრთელობას და რძის ცხიმიანობის შენარჩუნებას.
- კონცენტრირებული საკვები: ავსებს ენერგიისა და პროტეინის დეფიციტს; მისი რაოდენობა რეგულირდება რძის ნაწველის ან მიზნობრივი ცოცხალი წონის მატების მიხედვით.
- მშრალი ნივთიერების მოხმარება: ძროხის ყოველდღიური მშრალი ნივთიერების მოხმარება დაახლოებით მისი ცოცხალი წონის 2,5–3,5%-ს შეადგენს.
- საკვების შეცვლა: ახალ რაციონზე გადასვლა უნდა მოხდეს ეტაპობრივად, მინიმუმ 7–10 დღის განმავლობაში.
სარძევე ძროხების სეზონური კვება
- მშრალი პერიოდი (მშობიარობამდე 45–60 დღით ადრე): ენერგიის კონტროლირებადი, უხეში საკვებით მდიდარი რაციონი; მშობიარობამდე 3 კვირით ადრე იწყება გარდამავალი რაციონი.
- ლაქტაციის დასაწყისი: რძის ნაწველის სწრაფი ზრდის პარალელურად მადა ჩამორჩება. საჭიროა მაღალი ენერგეტიკული ღირებულების, ხარისხიანი უხეში საკვებით გამდიდრებული რაციონი.
- ლაქტაციის შუა და ბოლო პერიოდი: კონცენტრირებული საკვების რაოდენობა მცირდება პროდუქტიულობის მიხედვით, ხოლო სხეულის კონდიციის ქულა შენარჩუნებული უნდა იყოს 3–3,5-ის ფარგლებში.
სახორცე პირუტყვის კვება
- სუქების საწყის ეტაპზე, პირველი 2–3 კვირის განმავლობაში, კვება იწყება უხეში საკვებით და კონცენტრირებული საკვები ეტაპობრივად იზრდება.
- სუქების პერიოდში იზრდება ენერგიის სიმჭიდროვე; აციდოზის თავიდან ასაცილებლად გამოიყენება საკმარისი ბოჭკოვანი და ბუფერული ნივთიერებები.
- რეგულარული აწონვით უნდა მოხდეს ცოცხალი წონის მატებისა და საკვების კონვერტაციის მონიტორინგი.
წყალი, მინერალები და ვიტამინები
სარძევე ძროხა ყოველი ლიტრი რძისთვის სვამს დაახლოებით 4–5 ლიტრ წყალს. სუფთა, გრილი და შეუზღუდავი წყალი ყოველთვის ხელმისაწვდომი უნდა იყოს. კალციუმი, ფოსფორი, მაგნიუმი, სელენი და A-D-E ვიტამინები უნდა დაბალანსდეს პრემიქსით ან მინერალური ბლოკით.
ხშირად დაშვებული შეცდომები
- რაციონის უეცარი შეცვლა
- უხეში საკვების ხარისხის ანალიზის გარეშე რაციონის შედგენა
- მშრალ პერიოდში მყოფი ძროხების ზედმეტი კვება და გაცხიმოვნება
- საკვებურებისა და წყლის ჭურჭლის სისუფთავის უგულებელყოფა
ეს სახელმძღვანელო განკუთვნილია ზოგადი ინფორმაციისთვის. რაციონი იცვლება ცხოველის ჯიშის, ასაკის, პროდუქტიულობის დონის, უხეში საკვების ხარისხისა და მეურნეობის პირობების მიხედვით. თქვენი მეურნეობისთვის სპეციალური რეკომენდაციების მისაღებად მიმართეთ თქვენს ვეტერინარს ან ჩვენს ტექნიკურ გუნდს.
