راهنمای تغذیه گاوهای گوشتی و شیری
بهره‌وری، سلامت و باروری در گاوهای شیری و گوشتی تا حد زیادی به تعادل جیره بستگی دارد. این راهنما اصول اساسی در مورد تعادل علوفه و کنسانتره، تغذیه دوره‌ای، و نیاز به آب و مواد معدنی-ویتامینی را خلاصه می‌کند.
اصول جیره متعادل
- اولویت علوفه: ماده خشک جیره معمولاً باید شامل %40–60 علوفه (سیلاژ، یونجه خشک، یونجه) باشد. فیبر کافی، سلامت شکمبه و چربی شیر را حفظ می‌کند.
- کنسانتره: کمبود انرژی و پروتئین را جبران می‌کند؛ مقدار آن بر اساس میزان تولید شیر یا افزایش وزن زنده هدف‌گذاری شده تنظیم می‌شود.
- مصرف ماده خشک: مصرف روزانه ماده خشک یک گاو تقریباً معادل %2,5–3,5 وزن زنده آن است.
- تغییر خوراک: تغییر به جیره جدید باید به تدریج و در مدت حداقل 7–10 روز انجام شود.
تغذیه دوره‌ای در گاوهای شیری
- دوره خشکی (45–60 روز قبل از زایمان): جیره با انرژی کنترل‌شده و متکی بر علوفه؛ 3 هفته مانده به زایمان، جیره انتقالی آغاز می‌شود.
- اوایل دوره شیردهی: در حالی که تولید شیر به سرعت افزایش می‌یابد، اشتها عقب می‌ماند. جیره‌ای با تراکم انرژی بالا و پشتیبانی شده با علوفه باکیفیت مورد نیاز است.
- اواسط و اواخر دوره شیردهی: مقدار کنسانتره بر اساس تولید کاهش می‌یابد و سعی می‌شود امتیاز وضعیت بدنی در حدود 3–3,5 حفظ شود.
تغذیه در گاوهای گوشتی
- در دوره عادت‌دهی به پروار، 2–3 هفته اول با تکیه بر علوفه شروع شده و کنسانتره به تدریج افزایش می‌یابد.
- در طول دوره پروار، تراکم انرژی افزایش می‌یابد؛ برای جلوگیری از اسیدوز، از فیبر کافی و مواد بافر استفاده می‌شود.
- با توزین منظم، افزایش وزن زنده و ضریب تبدیل خوراک باید پیگیری شود.
آب، مواد معدنی و ویتامین‌ها
گاو شیری به ازای هر لیتر شیر حدود 4–5 لیتر آب می‌نوشد. آب تمیز، خنک و نامحدود باید همیشه در دسترس باشد. کلسیم، فسفر، منیزیم، سلنیوم و ویتامین‌های A-D-E باید با استفاده از پرمیکس یا بلوک‌های معدنی متعادل شوند.
خطاهای رایج
- تغییر ناگهانی جیره
- تهیه جیره بدون آنالیز کیفیت علوفه
- تغذیه بیش از حد و چاق شدن گاوها در دوره خشکی
- غفلت از نظافت آخورها و آبشخورها
این راهنما صرفاً جهت اطلاع‌رسانی عمومی است. جیره بر اساس نژاد، سن، سطح تولید، کیفیت علوفه و شرایط واحد تولیدی تغییر می‌کند. برای توصیه‌های اختصاصی واحد خود، با دامپزشک یا تیم فنی ما مشورت کنید.
