İri buynuzlu heyvanların yemlənməsi üzrə bələdçi
Süd və besi sığırlarında məhsuldarlıq, sağlamlıq və dölvermə qabiliyyəti böyük ölçüdə rasionun balansından asılıdır. Bu bələdçi; kobud və qatı yem balansı, dövri yemləmə, su və mineral-vitamin ehtiyacı mövzularında təməl prinsipləri ümumiləşdirir.
Balanslı rasionun təməlləri
- Kobud yem prioritetliyi: Rasionun quru maddəsinin ümumiyyətlə %40–60-ı kobud yemdən (silaj, quru ot, yonca) ibarət olmalıdır. Kifayət qədər lif, işgəmbə sağlamlığını və süd yağını qoruyur.
- Qatı yem: Enerji və protein çatışmazlığını aradan qaldırır; miqdarı süd məhsuldarlığına və ya hədəflənən canlı çəki artımına görə tənzimlənir.
- Quru maddə istehlakı: Bir inəyin gündəlik quru maddə istehlakı təxminən canlı çəkisinin %2,5–3,5-i qədərdir.
- Yem dəyişikliyi: Yeni rasiona ən az 7–10 gün ərzində, tədricən keçilməlidir.
Süd inəklərində dövri yemləmə
- Quru dövr (doğuşdan əvvəlki 45–60 gün): Enerjisi nəzarətli, kobud yem ağırlıqlı rasion; doğuşa 3 həftə qalmış keçid rasionuna başlanılır.
- Laktasiya başlanğıcı: Süd məhsuldarlığı sürətlə artarkən iştah geridə qalır. Enerji sıxlığı yüksək, keyfiyyətli kobud yemlə dəstəklənmiş rasion lazımdır.
- Laktasiya ortası və sonu: Qatı yem miqdarı məhsuldarlığa görə azaldılır, kondisiya balı 3–3,5 civarında saxlanılmağa çalışılır.
Besi sığırlarında yemləmə
- Besiyə alışma dövründə ilk 2–3 həftə kobud yem ağırlıqlı başlanıb qatı yem tədricən artırılır.
- Besi müddətində enerji sıxlığı artırılır; asidozun qarşısını almaq üçün kifayət qədər lif və tampon maddələr istifadə olunur.
- Daimi çəki ölçmə ilə canlı çəki artımı və yemdən yararlanma izlənilməlidir.
Su, minerallar və vitaminlər
Süd inəyi hər litr süd üçün təxminən 4–5 litr su içir. Təmiz, sərin və limitsiz su hər zaman əlçatan olmalıdır. Kalsium, fosfor, maqnezium, selen və A-D-E vitaminləri premiks və ya mineral blokla balanslaşdırılmalıdır.
Tez-tez edilən səhvlər
- Rasionun qəfil dəyişdirilməsi
- Kobud yem keyfiyyəti analiz edilmədən rasion hazırlanması
- Quru dövrdəki inəklərin həddindən artıq yemlənib piylənməsi
- Yemlik və suluq təmizliyinin laqeyd yanaşılması
Bu bələdçi ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır. Rasion; heyvanın cinsi, yaşı, məhsuldarlıq səviyyəsi, kobud yemin keyfiyyəti və təsərrüfat şəraitinə görə dəyişir. Təsərrüfatınıza özəl tövsiyə üçün baytar həkiminizə və ya texniki komandamıza müraciət edin.
