Οδηγός Διατροφής Βοοειδών

Η απόδοση, η υγεία και η αναπαραγωγική ικανότητα των γαλακτοπαραγωγών και των βοοειδών πάχυνσης εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ισορροπία του σιτηρεσίου. Αυτός ο οδηγός συνοψίζει τις βασικές αρχές σχετικά με την ισορροπία χονδροειδών και συμπυκνωμένων ζωοτροφών, την εποχιακή διατροφή, καθώς και τις ανάγκες σε νερό και μέταλλα-βιταμίνες.

Τα θεμέλια ενός ισορροπημένου σιτηρεσίου

• Προτεραιότητα στις χονδροειδείς ζωοτροφές: Η ξηρά ουσία του σιτηρεσίου πρέπει συνήθως να αποτελείται κατά %40–60 από χονδροειδείς ζωοτροφές (ενσίρωμα, ξηρό χόρτο, μηδική). Οι επαρκείς φυτικές ίνες προστατεύουν την υγεία της μεγάλης κοιλίας (rumen) και τα λιπαρά του γάλακτος.
• Συμπυκνωμένες ζωοτροφές: Καλύπτουν το έλλειμμα ενέργειας και πρωτεΐνης. Η ποσότητά τους ρυθμίζεται ανάλογα με τη γαλακτοπαραγωγή ή την επιδιωκόμενη αύξηση του ζωντανού βάρους.
• Κατανάλωση ξηράς ουσίας: Η ημερήσια κατανάλωση ξηράς ουσίας μιας αγελάδας είναι περίπου το %2,5–3,5 του ζωντανού της βάρους.
• Αλλαγή ζωοτροφής: Η μετάβαση στο νέο σιτηρέσιο πρέπει να γίνεται σταδιακά, σε διάστημα τουλάχιστον 7–10 ημερών.

Εποχιακή διατροφή στις γαλακτοπαραγωγούς αγελάδες

• Ξηρά περίοδος (45–60 ημέρες πριν από τον τοκετό): Σιτηρέσιο με ελεγχόμενη ενέργεια και έμφαση στις χονδροειδείς ζωοτροφές. 3 εβδομάδες πριν από τον τοκετό ξεκινά το μεταβατικό σιτηρέσιο.
• Αρχή γαλακτοφορίας: Ενώ η γαλακτοπαραγωγή αυξάνεται ραγδαία, η όρεξη υστερεί. Απαιτείται σιτηρέσιο με υψηλή ενεργειακή πυκνότητα, υποστηριζόμενο από ποιοτικές χονδροειδείς ζωοτροφές.
• Μέση και τέλος γαλακτοφορίας: Η ποσότητα των συμπυκνωμένων ζωοτροφών μειώνεται ανάλογα με την απόδοση και επιδιώκεται η διατήρηση του δείκτη κατάστασης σώματος (body condition score) γύρω στο 3–3,5.

Διατροφή βοοειδών πάχυνσης

• Κατά την περίοδο προσαρμογής στο πάχυνση, τις πρώτες 2–3 εβδομάδες ξεκινάμε με έμφαση στις χονδροειδείς ζωοτροφές και αυξάνουμε σταδιακά τις συμπυκνωμένες.
• Κατά τη διάρκεια της πάχυνσης αυξάνεται η ενεργειακή πυκνότητα. Για την πρόληψη της οξέωσης, χρησιμοποιούνται επαρκείς φυτικές ίνες και ρυθμιστικοί παράγοντες (buffers).
• Με τακτικές ζυγίσεις πρέπει να παρακολουθείται η αύξηση του ζωντανού βάρους και η αξιοποίηση της τροφής.

Νερό, μέταλλα και βιταμίνες

Μια γαλακτοπαραγωγός αγελάδα πίνει περίπου 4–5 λίτρα νερό για κάθε λίτρο γάλακτος. Πρέπει να υπάρχει πάντα διαθέσιμο καθαρό, δροσερό και άφθονο νερό. Το ασβέστιο, ο φώσφορος, το μαγνήσιο, το σελήνιο και οι βιταμίνες A-D-E πρέπει να εξισορροπούνται μέσω premix ή μεταλλικών κύβων.

Συχνά λάθη

• Απότομη αλλαγή του σιτηρεσίου
• Προετοιμασία σιτηρεσίου χωρίς ανάλυση της ποιότητας των χονδροειδών ζωοτροφών
• Υπερβολική διατροφή και πάχυνση των αγελάδων κατά την ξηρά περίοδο
• Παμέληση του καθαρισμού των ταϊστρών και των ποτιστρών

Αυτός ο οδηγός προορίζεται για γενική ενημέρωση. Το σιτηρέσιο διαφέρει ανάλογα με τη φυλή του ζώου, την ηλικία, το επίπεδο απόδοσης, την ποιότητα της χονδροειδούς ζωοτροφής και τις συνθήκες της εκτροφής. Για εξατομικευμένες προτάσεις για την εκτροφή σας, συμβουλευτείτε τον κτηνίατρό σας ή την τεχνική μας ομάδα.