Ірі қара мал азықтандыру нұсқаулығы

Сүтті және бордақылаудағы ірі қара малдың өнімділігі, денсаулығы және ұрпақ беру қабілеті рационның теңгеріміне тікелей байланысты. Бұл нұсқаулық; сүрлем мен құрғақ жемнің теңгерімі, кезеңдік азықтандыру, су және минерал-витамин қажеттіліктері бойынша негізгі қағидаларды қамтиды.

Теңгерімді рационның негіздері

• Құрғақ жемнің басымдығы: Рационның құрғақ затының шамамен %40–60-ы құрғақ жемнен (сүрлем, пішен, жоңышқа) тұруы керек. Жеткілікті талшық, қарын (румен) денсаулығын және сүт майын сақтайды.
• Концентрат жем: Энергия мен ақуыз тапшылығын толтырады; мөлшері сүт өнімділігіне немесе көзделген тірі салмақ қосу көрсеткішіне қарай реттеледі.
• Құрғақ затты тұтыну: Сиырдың тәуліктік құрғақ затты тұтынуы шамамен оның тірі салмағының %2,5–3,5-ін құрайды.
• Жемді өзгерту: Жаңа рационға кемінде 7–10 күн ішінде, біртіндеп көшу керек.

Сауын сиырларды кезеңдік азықтандыру

• Құрғақ кезең (төлдеуге дейінгі 45–60 күн): Энергиясы бақыланатын, құрғақ жемге негізделген рацион; төлдеуге 3 апта қалғанда өтпелі рацион басталады.
• Лактацияның басы: Сүт өнімділігі тез артқанда тәбеті артта қалады. Энергиясы жоғары, сапалы құрғақ жеммен толықтырылған рацион қажет.
• Лактацияның ортасы мен соңы: Концентрат жем мөлшері өнімділікке қарай азайтылады, дене бітімі (кондиция) ұпайы 3–3,5 шамасында ұсталуы керек.

Бордақылаудағы ірі қара малды азықтандыру

• Бордақылауға үйрету кезеңінде алғашқы 2–3 апта құрғақ жемге басымдық беріліп, концентрат жем біртіндеп арттырылады.
• Бордақылау барысында энергия тығыздығы арттырылады; ацидоздың алдын алу үшін жеткілікті талшық пен буферлік заттар қолданылады.
• Тұрақты өлшеу арқылы тірі салмақтың қосылуы және жемнің тиімділігі қадағалануы тиіс.

Су, минералдар және витаминдер

Сауын сиыр әр литр сүт үшін шамамен 4–5 литр су ішеді. Таза, салқын және шектеусіз су әрқашан қолжетімді болуы керек. Кальций, фосфор, магний, селен және A-D-E витаминдері премикс немесе минералды блок арқылы теңгерілуі тиіс.

Жиі жіберілетін қателіктер

• Рационды кенеттен өзгерту
• Құрғақ жем сапасын талдамай рацион дайындау
• Құрғақ кезеңдегі сиырларды артық азықтандырып, семіртіп жіберу
• Жем салатын орын мен суаттардың тазалығын елемеу

Бұл нұсқаулық жалпы ақпарат беру мақсатында дайындалған. Рацион; жануардың тұқымына, жасына, өнімділік деңгейіне, құрғақ жемнің сапасына және шаруашылық жағдайына байланысты өзгереді. Шаруашылығыңызға арналған арнайы ұсыныстар үшін ветеринар дәрігеріңізге немесе техникалық тобымызға хабарласыңыз.