Sүт Sıgyrlarynda Sүt Berimini Yagdaýlaýan 7 Faktor
Süýt önümçiligi diňe bir sygyryň tohumyna ýa-da genetiki kuwwatyna bagly däl-dir. Haýwanyň gündelik alýan energiýasy, proteini, gabaly ýemi, suwy we minerallar deňagramlylygy bilen birlikde ideg we sagym dolandyryşy hem süýt önümçiligine göni täsir edýär.
Ýokary süýt önümçiligini maksat edinýän hojalyklarda maksat, sygyra diňe bir köp ýem bermek däl; eýsem zerur bolan iýmit maddalaryny dogry dykyzlykda we deňagramly görnüşde hödürlemelidir.
Ine, süýt önümçiligine täsir edýän 7 sany esasy faktor:
1. Rasyonyň Energiýa we Protein Deňagramlylygy
Süýt sygyrynyň süýt öndürmegi üçin ýeterlik energiýa we peýdalanylyp bilinýän proteine zerurlygy bardyr. Energiýa ýeterlik bolsa-da protein ýetmezçilik etse, süýt önümçiligi we esasanam süýt proteini oňaýsyz täsir görüp biler.
Şonuň üçin rasyon taýýarlananda diňe bir ham protein göterimine seretmek ýeterlik däl-dir. Proteiniň möçberi ýaly, rumende dargama ukyby, metabolizm edilip bilinýän protein mukdary we energiýa bilen bolan deňagramlylygy hem möhümdir.
2. Ýokary Dykyzlykly Konsentrat Protein Ýem Ulanylyşy
Ýokary süýt önümli sygyrlarda gündelik iýmit maddasy zerurlygy oldukça ýokardyr. Esasanam ýem sarp edilişiniň haýwanyň zerurlygyny kanagatlandyrmakda kynçylyk çeken döwürlerinde, rasyonyň iýmit maddasy dykyzlygyny artdyrmak möhüm ähmiýete eýedir.
Bu ýerde ýokary dykyzlykly konsentrat protein ýemler, has az mukdarda ýem bilen has ýokary derejede protein we diňe bir zerur bolan beýleki iýmit maddalarynyň rasyona goşulmagyna kömek edip biler.
Ýöne bu ýerde möhüm bolan zat, ýokary proteinli ýemi ýeke özüni artdyrmak däl-dir. Konsentrat protein ýem; energiýa çeşmeleri, gabaly ýem we mineral deňagramlylygy bilen birlikde bahalandyrylmalydyr.
3. Gabaly Ýem Hili
Süýt sygyrynyň rasyonynda hilli gabaly ýem uly ähmiýete eýedir.
Hilli mekgejöwen silajy, ýonca we beýleki laýyk gabaly ýemler rumen saglygynyň goralmagyna, gewşemek işjeňliginiň dowam etmegine we rasyonyň dogry görnüşde bahalandyrylmagyna kömek edýär.
Iň gymmat ýem hem pes hilli gabaly ýem bilen birlikde ulanylanda garaşylýan netijäni bermän biler.
4. Gury Madda Sarp Edilişi
Sygyryň gije-gündizde näçeräk ýem iýýändiginden hem möhümi, bu ýem bilen näçe gury madda alýandygydyr.
Mysal üçin, ýokary mukdarda suw saklaýan ýem bilen gury madda orany ýokary bolan ýem şol bir mukdarda berlen ýagdaýynda haýwana berýän iýmit maddalary birme-bir bolmaz.
Şonuň üçin ýokary süýt önümçiligi maksat edinilende gury madda sarp edilişi we rasyonyň iýmit maddasy dykyzlygy birlikde bahalandyrylmalydyr.
5. Arassa we Ýeterlik Suw
Süýdüň möhüm bir bölegini suw emele getirýär. Şonuň üçin süýt sygyrynyň öňünde gün dowamynda arassa we aňsat elýeterli suw bolmalydyr.
Esasanam yssy howalarda suw sarp edilişiniň ýetmezçilik etmegi ýem sarp edilişine we netijede süýt önümçiligine oňaýsyz täsir edip biler.
Ýönekeý ýaly görünse-de, arassa suw, ýokary süýt önümçiliginiň esasy şertleriniň biridir.
6. Mineral we Witamin Deňagramlylygy
Kalsiý, fosfor, magniý, natriý ýaly minerallar bilen witaminler; süýt önümçiligi, immunitet, nesil berijilik we umumy metabolizm taýdan möhümdir.
Esasanam ýokary önümli haýwanlarda mineral deňagramlylygynyň nazar-pisنت edilmezligi önümçilik ýitgilerine sebäp bolup biler.
Şonuň üçin rasyon bahalandyrylanda diňe bir energiýa we protein däl, eýsem mineral we witamin zerurlyklary hem göz öňünde tutulmalydyr.
7. Sagym, Stres we Agyz-Sahna (Ýatakhana) Dolandyryşy
Sygyryň genetiki potensialy we rasyony näçe gowy bolsa bolsun, erbet dolandyryş süýt önümçiligini çäklendirip biler.
Aşa gyzgynlyk, ýeterlik däl howalandyryş, üýşmek ýatakhanalar, ýemlikde uzak wagtlap ýemiň bolmazlygy, düzgünleşdirilmedik sagym we stres ýaly faktorlar haýwanyň ýem sarp edilişine hem-de süýt önümçiligine täsir edip biler.
Şonuň üçin ýokary süýt önümçiligi üçin gowy rasyon + gowy ideg + gowy sürini dolandyrmak birlikde amala aşyrylmaly.
Netije: Has Köp Ýem Däl, Has Dogry Iýmitlendirme
Süýt önümçiliginde üstünlik, sygyryň öňüne mümkin boldugynça köp ýem goýmak bilen däl, eýsem haýwanyň zerurlygyna laýyk deňagramly we dykyz rasyon döretmek bilen gazanylýar.
Esasanam ýokary süýt önümli sygyrlarda rasyonyň protein we energiýa dykyzlygyny dogry görnüşde sazlamak uly ähmiýete eýedir. Ýokary dykyzlykly konsentrat protein ýemler, dogry gabaly ýem we energiýa çeşmeleri bilen birlikde ulanylanda rasyonyň iýmit maddasy dykyzlygyny artdyrmaga kömek edip biler.
Hersi hojalygyň haýwan tohumy, diri agramy, süýt önümçiligi, laktasiýa döwrü iýýän gabaly ýemleri tapawutly bolandygy sebäpli, iň dogry netije üçin rasyonyň haýwana ýörite bahalandyrylmagy zerur bolup durýar.
