Yem qarışdıran maşının istifadəsi

Yem qarışdıran maşın düzgün istifadə edilmədikdə, ən yaxşı rasion belə fayda verməz

Süd və ya ətlik heyvandarlıq təsərrüfatlarında uğurlu bir yemləmə proqramı yalnız düzgün xammalları düzgün miqdarda istifadə etməklə bitmir. Hazırlanan rasionun heyvanın qarşısına homogen və düzgün fiziki quruluşda çatması lazımdır.

Kağız üzərində mükəmməl görünən bir rasion; yem qarışdıran maşının səhv istifadəsi, yemlərin səhv ardıcıllıqla yüklənməsi, bıçaqların kütləşməsi və ya ehtiyacdan artıq və ya az qarışdırılması səbəbindən sahədə gözlənilən nəticəni verməyə bilər.

Məqsəd sadədir: Heyvan yemliyin hansı hissəsindən yesə yesin, mümkün qədər eyni rasionu istehlak etməlidir.

Yem Qarışdıran Maşında Homogen Qarışıq Niyə Vacibdir?

TMR, yəni Tam Qarışıq Rasion sisteminin əsas məqsədi; qaba yem, taxıl, protein mənbələri, mineral-vitamin qarışıqları və digər yemlərin mümkün qədər homogen şəkildə qarışdırılmasıdır.

Yaxşı hazırlanmış bir TMR-də heyvanın yemi seçməsi çətinləşir. Beləliklə, bir heyvanın daha çox taxıl, digərinin daha çox qaba yem istehlak etməsinin qarşısı alınmağa çalışılır.

Qarışıq kifayət qədər homogen deyilsə, yemlikdə bəzi bölgələrdə konsentrat yem sıxlaşarkən, bəzi bölgələrdə qaba yem nisbəti arta bilər. Bu vəziyyət xüsusilə süd inəklərində yem seçmə davranışını artıra bilər və heyvanların formullaşdırılmış rasiondan fərqli bir qida maddəsi profili istehlak etməsinə səbəb ola bilər.

Yemlər Qarışdıran Maşına Hansı Ardıcıllıqla Atılmalıdır?

Burada hər təsərrüfat üçün keçərli olan tək bir yükləmə ardıcıllığı vermək düzgün deyil. Maşının şaquli və ya üfüqi olması, helezon quruluşu, tutumu, istifadə olunan qaba yemlərin uzunluğu və nəmlik nisbəti yükləmə ardıcıllığını dəyişə bilər. İlk növbədə maşın istehsalçısının tövsiyəsi nəzərə alınmalıdır.

Ümumi iş prinsipi aşağıdakı kimidir:

Uzun və quru qaba yemlər: Uzun saplı saman, quru ot və ya bənzər materialların kiçildilməsi lazımdırsa, adətən maşına erkən alınır. Lakin qaba yemi kiçildərkən un halına gətirməmək lazımdır; ehtiyacdan artıq parçalama rasionun fiziki effektiv lif quruluşunu poza bilər.
Quru və daha kiçik hissəcikli yemlər: Qaba yemin uyğun fiziki quruluşa çatmasından sonra taxıllar, protein mənbələri və digər quru yemlər sistemə alına bilər.
Mineral, vitamin və aşağı istifadə nisbətli əlavələr: Premiks, mineral və bənzər az miqdarda istifadə olunan məhsulların qarışıq içərisində bərabər paylanması vacibdir. Lazım gəldikdə uyğun bir daşıyıcı yemlə ön qarışıq edilməsi daha düzgün nəticə verir.
Silaj və yüksək nəmli yemlər: Qarğıdalı silajı və bənzər nəmli materiallar sistemə alınaraq digər yemlərlə qarışdırılır.
Melas və digər maye məhsullar: Maye məhsulların qarışıq içərisinə mümkün qədər tarazlı paylanması lazımdır; tək bir nöqtəyə həddindən artıq maye verilməsi topaqlanmaya səbəb ola bilər.

Bıçaqların Kəskinliyi Niyə Vacibdir?

Kütləşmiş, qırılmış və ya aşınmış bıçaqlar qaba yemi düzgün şəkildə kəsmək əvəzinə əzə bilər, sürüyə bilər və ya kifayət qədər parçalaya bilməz. Bunun nəticəsində rasionda uzun və nizamsız qaba yem hissələri qala bilər, heyvanların yem seçməsi asanlaşa bilər, qarışığın homogenliyi pozula bilər, maşının işləmə müddəti uzana bilər, yanacaq və ya elektrik istehlakı arta bilər. Təsərrüfatda nizamlı bir bıçaq nəzarət proqramı yaratmaq olduqca faydalıdır.

Həddindən Artıq Qarışdırmaq da Düzgün Deyildir

“Nə qədər uzun qarışdırsaq, bir o qədər homogen olar” düşüncəsi hər zaman düzgün deyil. Qeyri-kafi qarışdırma, xammalların bərabər paylanmamasına səbəb ola bilər; lakin ehtiyacdan artıq qarışdırma və kəsmə də qaba yemlərin həddindən artıq kiçilməsinə yol aça bilər. Buna görə də hədəf maksimum qarışdırma müddəti deyil, optimal qarışdırma müddətidir.

Maşını Həddindən Artıq Doldurmaq Homogenliyi Poza Bilər

Maşının içərisində yemlərin hərəkət edə bilməsi üçün kifayət qədər yer olmalıdır. Tutumdan artıq yükləmə edildikdə material kifayət qədər hərəkət edə bilmir və homogen qarışıq əldə etmək çətinləşir. Bu səbəbdən maşın istehsalçısının müəyyən etdiyi minimum və maksimum işləmə tutumu nəzərə alınmalıdır.

Qarışığın Homogen Olduğunu Necə Anlayırıq?

Yem paylandıqdan sonra yemliyin başlanğıc, orta və son hissəsindəki rasion müqayisə edilə bilər. Daha texniki qiymətləndirmə üçün Penn State Partikül Separatoru kimi avadanlıqlar istifadə edilə bilər. Həmçinin heyvanların yemliyi qarışdıraraq müəyyən hissələri seçib-seçmədiyi də izlənilməlidir.

Hər Gün Eyni Rasionu İstehsal Etmək Vacibdir

Əsas uğur, bu gün hazırlanan rasionla sabah hazırlanan rasionun mümkün qədər bir-birinə bənzəməsidir. Bunun üçün yükləmə ardıcıllığı, xammal miqdarı, bıçaq vəziyyəti, qarışdırma müddəti, maşın doluluq nisbəti və paylama şəkli mümkün qədər standart hala gətirilməlidir.

Nəticə olaraq

Süd və ətlik heyvandarlıq təsərrüfatlarında yem qarışdıran maşın yalnız yemləri bir-birinə qarışdıran bir avadanlıq deyil; rasion mütəxəssisinin hazırladığı formulu heyvanın qarşısına düzgün şəkildə daşıyan son halqadır. Düzgün formullaşdırılmış bir rasion; səhv yükləmə ardıcıllığı, kütləşmiş bıçaqlar, həddindən artıq doldurma və ya səhv qarışdırma müddəti səbəbindən hədəflənən performansı göstərməyə bilər.

Bu səbəbdən təsərrüfatda soruşulmalı olan sual yalnız “Rasiona nə qoyuruq?” olmamalıdır: “Heyvan, hazırladığımız rasionun həqiqətən eynisini hər tikədə istehlak edə bilirmi?” Çünki yaxşı bir yemləmə proqramında hədəf, yalnız yemləri düzgün nisbətlərdə çəkmək deyil; o nisbətləri yemliyin başından sonuna qədər qoruya bilməkdir.