Düwe ideginde üns berilmeli bolan 5 pursat
Tüwe, süw bermezinden öň takmynan iki ýyl çykdajy edýän maldyr. Dogry agram maksady, deňagramly iýmitlenendirme we kaba ýem tertibi bilen bu iki ýyl ilkinji laktasiýa güýçli başlamaga öwrülýär.
Awlyň iň az üns berilýän bölümi köplenç tüwe bölümidir. Süw bermeýär, girdeji getirmeýär, gözler hemişe sagymhanada we ýemlikdäki sygyrlarda. Ýöne ol bölümdäki mal, takmynan iki ýyl ýem iýip çykdajy edenden soň awlyň süýüni berjek maldyr. Bu iki ýylda goýulýän ýalňyşlyk soňra aňsat düzeldilmeýär.
1. Ýaşyna däl, agramyna serediň
“14 aýy doldy, tohumlandyralyň” diýmek köp edilýän ýalňyşlykdyr. Möhüm bolan ýaşy däl, malyň şol ýaşda näçe kg bolmagydyr. Gara Ala tüwede ilkinji tohumlandyrmak üçin maksat takmynan 370-400 kg-dyr. Düzgünli ösdürilip ýetişdirilen tüwe bu agrama 13-15 aýda gelýär. Agramy ýetmedik tüwäni ir tohumlandyrsanyňyz kyn dogurmak töwekgelçiligi artýar, mal hem gölemesini hem öz ösüşini bir wagtda götermeli bolýar. Nesliňiz kiçi bolsa maksat agram hem kiçelýär, sany öz nesliňize görä sazlaň.
2. Ne az, ne köp
Maksat günde 800-900 gram janly agram artýandygydyr. Astynda galsa tohumlandyrmak süýşýär we süýşen her aý bir aý köp ýem diýmekdir. Üstüne çykyp tüwäni semletseňiz bu gezek başga bir problema çykýar. Esasan hem ýetginjeklik döwründen öň köp energiýa alan tüwede emçegiň dokumasy ösmeginiň ýerine ýag ýygnanýar, ilkinji laktasiýa önümini peseldip biler. Tüwe ýagly däl, skeleti we miýesi ösen bolmaly. Aýda bir gezek agramyny ölçemek ýa-da lenta metr bilen göwüs töweregini ölçemek, malyň maksadyň neresinde durandygyny görkezýär.
3. Kaba ýemi we suwy ünsden düşürmäň
Tüwe rasionynda protein we energiýa barada gürrüň edilende kaba ýem arka planda galýär. Rumeniň ösmegi bolsa kaba ýem bilen bolýar. Ýeke özüne saman tüwe üçin ýeterlik däl. Tüwe başyna günde iň az 3 kg haşbay saman ýa-da gury ot hasaplaň. Arassa suw, gaýa duzy we hilli kaba ýem hem gün boyy öňünde bolsun. Suwy çäklendirilen mal ýemi hem azaldýar, ösüş ümsüm haýallanýar.
4. Bir meňzeş bölümde deň boýdaky mallar bolsun
Haryt we boýy dürli bolan tüweleri bir bölüme goýsaňyz kiçiler ýemlikde yza çekilýär, ýemi ulylar iýýär. Bir wagt durlansoň bölümdäki mallaryň agramlary biri-birinden açylýar. Bölümleri ýaşyna we agramyna görä saýlaw ediň, ýemlikde her mala ýer galsyn.
5. Sanjym we parazit tertibini gijikdirmäň
İçki we daşky parazit programmasy düzgünli amala aşyrylmalydyr. Enterotoksemiýa sanjymy 21 gün aralyk bilen iki dozada ulanylýar. Tüwäni daşardan satyn alansyňyz Pastörella we IBR sanjymlaryny hem weterinar lukmanyňyz bilen meýilleşdiriň.
Akıllı Yem 38 HP Konsantre Düve Yemi nirede işe girişýär?
Tüwäniň öňündäki ýem köp kärhanalarda arpa-müsür ezmesi, kaba ýem we silajdyr. Olar energiýany berýär, ýöne ösüp barýan tüwäniň protein zerurlygyna köplenç ýetmeýär. Esasan hem rumende bökülmän inçe içege barýan proteine (bypass protein) zerurlyk bardyr. Akıllı Yem 38 HP Konsantre Düve Yemi bu açyklygy ýapmak üçin taýýarlandy.
- %38 çig protein; sök küspesi, kanola küspesi, müsür gluten uny we ýokary proteinli pagta küspesinden ybaratdyr.
- %100 ösümlik esaslydyr. Mre, örtükli üre, ammoniý sulfat, kepek, günbatar gabygy, gormon, antibiotik we ionofor öz içine almaýar.
- İçinde Ýewropa Bileleşigi tarapyndan tassyklanan janly maýa, mannan oligosakkarit (MOS), niasin, biýotin, organiki we organiki däl sink hem-de witamin-mineral goldawy bar.
- 6. aýdan başlap doguma takmynan 1 aý galýança ulanylýar.
Konsantre ýem bolandygy sebäpli ýeke özüne berilmeýär. Öz arpa-müsürňüz we kaba ýemleriňiz bilen birlikde berilýär. Täze ýeme geçişi iň az 7 günde, tapgyrlaýyn amala aşyriň. Günlük nusga mukdarlar:
| Ýaş (aý) | Janly agram (kg) | 38 HP Düve Yemi (g) | Arpa-müsür ezme (kg) | Kaba ýem (kg) | Müsür silajy (kg) |
| 6-9 | 200-300 | 600 | 2,5 | 5 | 5 |
| 9-12 | 300-400 | 800 | 3 | 5 | 6 |
| 12-16 | 400-500 | 1000 | 3,5 | 5 | 7 |
| 16-23 | 500-600 | 1250 | 4 | 5 | 8 |
Bu mukdarlar mysaldyr. Kaba ýem hili we mal sanyna görä kärhana ýörite resept taýýarlamak zerur. 20 kg-lyk haltada bir halta hem degişli bolmak bilen Türkiýe boýunça kargo mugtdur, 1 tonna we ondan ýokary sargytlar paletlenen görnüşde kärhanaňyza gowşurylýar.
Netije
Tüwe bölümine sarp edilýän pul ümsüm gidýär, netijesi iki ýyl soň sagymhanada görülýär. Agramyna görä tohumlandyrylan, ne aç ne semiz ösdürilen, kaba ýemi we suwy kem bolmadyk tüwe ilkinji gölelemegi ýeňil geçirýär we ilkinji laktasiýa güýçli başlaýar. Haysy ýemden näçe bermelidigini bilmeýän bolsaňyz, kärhanaňyza ýörite rasion üçin toparymyz bilen habarlaşyp bilersiňiz.
