Konsentrat qo’y go’shtdor yemlari bilan tez va sog’lom vazn orttirish: Bilishingiz kerak bo’lganlar
Konsentrat qo’y go’shtdor yemlari bilan tez va sog’lom vazn orttirish: Bilishingiz kerak bo’lganlar
Qo’y boqishda muvaffaqiyat kaliti, to’g’ri vaqtda to’g’ri ratsion bilan oziqlantirishdir. Ham qassoblik, ham qurbonlik/naslchilik maqsadida yetishtiriladigan qo’zilarda maqsad, hayvon sog’lig’iga putur yetkazmasdan kunlik tirik vazn ortishini maksimal darajaga ko’tarishdir. Ushbu maqolada qo’y go’shtdor yemini tanlashdan o’tish dasturigacha, qo’pol yemdan foydalanishdan e’tibor berilishi kerak bo’lgan sog’liq muolajalarigacha bo’lgan amaliy ma’lumotlarni jamladik.
1. Oziqlantirishni qachon boshlash kerak?
Qo’zilarda kesif (konsentrat) yemga o’tish, tug’ilgandan keyingi 20-kundan boshlab rejalashtirilishi kerak. Bu davrda qo’zining oldiga oz miqdorda sifatli qo’y go’shtdor yemi qo’yilib, yemga o’rgatish jarayoni boshlanadi. Dastlabki kunlarda 30 grammdan boshlab, har kuni bosqichma-bosqich oshirib 180 grammgacha yetkazish, hazm qilish tizimining to’satdan o’zgarishlarga duch kelmasdan moslashishi uchun muhimdir.
2. Protein darajasi nima uchun muhim?
Bozorda 28 HP 42 HP gacha turli protein nisbatlariga ega konsentrat qo’y go’shtdor yemlari mavjud. Yosh qo’zilarda o’sish davrida protein ehtiyoji yuqori bo’lgani uchun, yuqori proteinli (38-42 HP) formulalar tanlanishi kerak. Qo’zi 180 gramm go’shtdor yemi va 350 gramm don yormasi/ezmasi/flake aralashmasini iste’mol qila boshlagandan so’ng, erkin (ad libitum) oziqlantirishga o’tish mumkin.
3. Qo’pol yem yordamini e’tiborsiz qoldirmang
Qo’y go’shtdor yemi yolg’iz o’zi, ayniqsa maydalangan somon bilan birga ishlatilmasligi kerak. Kavsh qaytarish funksiyasining sog’lom ishlashi uchun qo’zi boshiga kuniga kamida 130-150 gramm somon yoki quruq o’t berilishi tavsiya etiladi. Qo’pol yemlarning alohida o’t savatida taqdim etilishi, ham iste’molni osonlashtiradi, ham ratsionning muvozanatli davom etishini ta’minlaydi. “Cheklangan quruq o’t, cheksiz somon” prinsipi bu nuqtada yo’l ko’rsatuvchi bo’ladi.
4. Yemga o’tishni shoshiltirmang
Yangi bir konsentrat qo’y go’shtdor yemiga o’tilayotganda kamida 7 kunlik yemga o’tish dasturi qo’llanilishi kerak. To’satdan yem o’zgarishlari hazm qilish buzilishlariga va ich ketishiga olib kelishi mumkinligi sababli, o’tish jarayonida hayvonlarni oziqlantirish bo’yicha mutaxassislardan yordam olish foydalidir.
5. Suv, tuz va asosiy ehtiyojlar
Qo’zilarning oldida har doim toza suv, tosh tuzi va sifatli qo’pol yem erkin holda bo’lishi kerak. Suv iste’moli kamayganda yem iste’moli ham avtomatik ravishda kamayadi; bu esa kunlik vazn ortishiga bevosita ta’sir qiladi.
6. Sog’liq dasturini o’tkazib yubormang
Oziqlantirish bilan bir vaqtda ichki va tashqi parazitlarga qarshi muolajalar muntazam amalga oshirilishi kerak. Enterotoksemiya (chayqalish) vaksinasi, 21 kunlik interval bilan 2 doza holida qo’llanilishi va agar qo’zi xo’jalikka tashqaridan kirib kelayotgan bo’lsa, dastlabki 10 kun ichida ichki-tashqi parazit in’eksiyalari yakunlanishi kerak.
7. Tashqaridan olingan qo’zilarda o’rgatish shart
Qurbonlik, nazr yoki yig’ish maqsadida tashqaridan keltirilgan qo’zilarda avval konsentrat yem va don aralashmasiga o’rgatish amalga oshirilishi, so’ngra erkin oziqlantirishga o’tilishi kerak. Bu qadam tashlab ketilsa, ham hazm qilish muammolari, ham unumdorlik yo’qotilishi yuzaga kelishi mumkin.
Xulosa
To’g’ri qo’y go’shtdor yemini tanlash, bosqichma-bosqich o’tish dasturi, muvozanatli qo’pol yem yordami va o’tkazib yuborilmaydigan sog’liq dasturi birlashganda; qo’zilaringiz 4 oy kabi qisqa muddatda so’yimga yoki sotuvga tayyor holga kelishi mumkin.
