راهنمای تغذیه دام سبک
تغذیه در گوسفند و بز باید بر اساس وضعیت چراگاه، فصل و دوره تولیدی دام برنامه‌ریزی شود. تغذیه صحیح مستقیماً بر نرخ دوقلوزایی، رشد بره و بزغاله و میزان تولید شیر تأثیر می‌گذارد.
تغذیه بر اساس فصل
- بهار و تابستان: علوفه چراگاه از نظر پروتئین و آب غنی است. هنگام ورود به چراگاه تازه، برای جلوگیری از نفخ، دام‌ها ابتدا باید با علوفه خشک سیر شوند.
- پاییز: کیفیت چراگاه کاهش می‌یابد؛ برای بهبود وضعیت بدنی قبل از جفت‌گیری، می‌توان از تغذیه تقویتی (Flushing) استفاده کرد.
- زمستان: دوره نگهداری در آغل با علوفه خشک، سیلو و کنسانتره سپری می‌شود؛ نیاز به انرژی با سرد شدن هوا افزایش می‌یابد.
نیازها بر اساس دوره‌های تولیدی
- قبل از جفت‌گیری (۲–۳ هفته): تأمین انرژی می‌تواند تخمک‌گذاری و نرخ دوقلوزایی را افزایش دهد.
- ۶ هفته آخر آبستنی: بخش عمده رشد جنین در این دوره رخ می‌دهد؛ انرژی و پروتئین باید افزایش یابد و باید مراقب مسمومیت آبستنی (توکسمی) بود.
- دوره شیردهی (لاکتاسیون): نیاز به انرژی و پروتئین برای تولید شیر در بالاترین سطح است؛ آب تمیز باید به وفور در اختیار دام قرار گیرد.
تغذیه بره و بزغاله
- در ۶ ساعت اول پس از تولد، باید مقدار کافی آغوز (کلستروم) دریافت شود.
- از هفته دوم به بعد، با قرار دادن کنسانتره آغازین بره-بزغاله و علوفه خشک باکیفیت در دسترس آن‌ها، رشد شکمبه تقویت می‌شود.
- از شیر گرفتن باید به صورت تدریجی انجام شود و استرس به حداقل برسد.
مواد معدنی و ویتامین‌ها
گوسفندان نسبت به مس حساس هستند؛ مکمل‌های معدنی تهیه‌شده برای گاو یا بز نباید به گوسفندان داده شود. کمبود سلنیوم و ویتامین E می‌تواند منجر به بیماری‌های عضلانی در بره‌ها شود.
اشتباهات رایج
- تغذیه ناکافی در دوره آخر آبستنی
- دادن مکمل‌های معدنی حاوی مس به گوسفندان
- بردن دام گرسنه به چراگاه خیس و شبنم‌زده
این راهنما صرفاً جهت اطلاع‌رسانی عمومی است. جیره غذایی بر اساس نژاد، سن، سطح تولید، کیفیت علوفه و شرایط واحد تولیدی تغییر می‌کند. برای دریافت توصیه‌های اختصاصی برای واحد خود، با دامپزشک یا تیم فنی ما مشورت کنید.
