ڕێبەری بەخێوکردنی ئاژەڵی بچووک
خۆراکدانی مەڕ و بزن دەبێت بەپێی دۆخی لەوەڕگا، وەرز و قۆناغی بەرهەمهێنانی ئاژەڵەکە پلانی بۆ دابنرێت. خۆراکدانی دروست کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر ڕێژەی دووانەبوون، گەشەی بەرخ و کارژیلە و بڕی شیر هەیە.
خۆراکدان بەپێی وەرزەکان
- بەهار و هاوین: گیای لەوەڕگا دەوڵەمەندە بە پرۆتین و ئاو. لە کاتی چونە دەرەوە بۆ لەوەڕگای تازە، بۆ ڕێگریکردن لە ئاوسانی سک، دەبێت ئاژەڵەکان سەرەتا بە ئالیفی وشک تێر بکرێن.
- پاییز: کوالێتی لەوەڕگا دادەبەزێت؛ بۆ باشترکردنی دۆخی جەستەیی پێش جووتکردن، دەکرێت سیستەمی زیادکردنی خۆراک (“flushing”) بەکاربهێنرێت.
- زستان: وەرزی مانەوە لە ئاخوڕە و بە ئالیفی وشک، سایلۆ و ئالیفی چڕ (concentrate feed) بەڕێ دەکرێت؛ پێداویستی وزە لەگەڵ سەرمادا زیاد دەکات.
پێداویستییەکان بەپێی قۆناغەکانی بەرهەمهێنان
- پێش جووتکردن (٢–٣ هەفتە): پاڵپشتی وزە دەکرێت ببێتە هۆی زیادبوونی هێلکەدانان و ڕێژەی دووانەبوون.
- ٦ هەفتەی کۆتایی سکپڕی: زۆربەی گەشەی کۆرپەلە لەم قۆناغەدا ڕوودەدات؛ دەبێت وزە و پرۆتین زیاد بکرێت و ئاگاداری نەخۆشی ژەهراویبوونی سکپڕی (pregnancy toxemia) بن.
- شیردان (Lactation): بۆ بەرهەمی شیر، پێداویستی بە وزە و پرۆتین لە بەرزترین ئاستدایە؛ دەبێت ئاوی پاک بە بڕێکی زۆر بۆ ئاژەڵەکە دابین بکرێت.
خۆراکدانی بەرخ و کارژیلە
- لە ماوەی ٦ کاتژمێری یەکەمی دوای لەدایکبوون، دەبێت بڕی پێویست شیری یەکەم (کۆلۆسترۆم) وەربگرن.
- لە هەفتەی دووەمەوە ئالیفی دەستپێکی بەرخ و کارژیلە و ئالیفی وشکی کوالێتی بەرز دەخرێتە بەردەمیان بۆ ئەوەی گەشەی ڕومێن (rumen) هان بدرێت.
- بڕینی شیر دەبێت بە قۆناغ ئەنجام بدرێت و سترێس بۆ ئاژەڵەکە کەم بکرێتەوە.
مەعدەن و ڤیتامین
مەڕەکان بەرامبەر بە مس هەستیارن؛ نابێت ئەو تێکەڵە مەعدەنانەی بۆ مانگا یان بزن ئامادە کراون بە مەڕ بدرێت. کەمی سیلینیۆم و ڤیتامین E دەکرێت ببێتە هۆی نەخۆشی ماسولکەکان لە بەرخەکاندا.
هەڵە باوەکان
- خۆراکدانی ناتەواو لە قۆناغی کۆتایی سکپڕیدا
- دانانی تێکەڵەی مەعدەنی مسدار بۆ مەڕ
- بردنە دەرەوەی ئاژەڵی تێر بۆ لەوەڕگای تەڕ و شەونم‌دار
ئەم ڕێبەرە تەنها بۆ زانیاری گشتییە. ڕاسیۆن (ژەمە خۆراک) بەپێی ڕەگەز، تەمەن، ئاستی بەرهەم، کوالێتی ئالیفی وشک و دۆخی کێڵگەکە دەگۆڕێت. بۆ ڕاوێژی تایبەت بە کێڵگەکەت، پەیوەندی بە پزیشکی ڤێتێرنەری یان تیمی تەکنیکی ئێمەوە بکە.
