Qoyunlarda doğuşdan əvvəl protein yemi istifadəsi niyə vacibdir?
Qoyun bəslənməsinin ən kritik dövrlərindən biri doğuşa yaxınlaşan son həftələrdir. Bu dövrdə həm qoyunun qida ehtiyacı artır, həm də ana bətnindəki quzuların inkişafı sürətlənir.
Bu səbəbdən boğazlığın son dövründə düzgün və balanslı bir bəslənmə proqramı tətbiq edilməlidir. Bu dövrdəki qidalanma və istifadə olunan yemlər; doğuş çəkisi, quzunun canlılığı, laktasiyadakı süd məhsuldarlığı və ananın doğuşdan sonra özünə gəlməsi baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Bu kritik dövrdə təsərrüfatçıların ən çox diqqət etməli olduğu məsələlərdən biri də ananın protein ehtiyacının qarşılanmasıdır.
Doğuşa yaxınlaşdıqca protein ehtiyacının artmasının səbəbi, quzuların ana bətnindəki inkişafının böyük bir hissəsinin boğazlığın son 1/3 dövründə baş verməsidir.
Bununla yanaşı, əkiz və ya üçüz boğazlıqlarda ana bətnindəki quzular sürətlə inkişaf edir. Buna bağlı olaraq qoyunun protein, nişasta, mineral və vitamin ehtiyacı da yüksəlir.
Boğaz qoyun kifayət qədər və keyfiyyətli protein ala bilməzsə, həm öz bədən ehtiyatlarından istifadə etmək məcburiyyətində qala bilər, həm də inkişaf etməkdə olan quzuların ehtiyaclarını qarşılamaqda çətinlik çəkə bilər.
Bu səbəbdən doğuşa yaxınlaşan dövrdə rasionun protein baxımından kifayət qədər olması lazımdır.
Protein yemi quzunun inkişafına necə təsir edir?
Protein, ana bətnindəki quzunun əzələ və toxuma inkişafının əsas təməl daşlarından biridir.
Boğazlığın son dövründə kifayət qədər protein təmin edilməsi, quzunun inkişafının dəstəklənməsinə kömək edir.
Qidalanması zəif olan analarda abort riski və ya zəif quzularla qarşılaşma riski arta bilər. Xüsusilə soyuq hava şəraitində zəif doğulan quzuların yaşama şansı daha azdır.
Bu səbəbdən hədəf, sağlam və canlı quzular əldə etmək olmalıdır.
Əkiz və üçüz boğazlıqlarda protein daha da vacibdir
Tək quzu daşıyan bir qoyun ilə əkiz və ya üçüz quzu daşıyan bir qoyunun qida maddəsi ehtiyacı eyni deyildir.
Çoxlu boğazlıqlarda uşaqlıqda daha çox quzu inkişaf etdiyi üçün xüsusilə boğazlığın son dövründə enerji və protein ehtiyacı əhəmiyyətli dərəcədə arta bilər.
Bu səbəbdən sürüdə boğazlıq vəziyyəti mümkün qədər müəyyən edilməli və xüsusilə əkiz və ya üçüz daşıyan qoyunların bəslənməsi buna uyğun tənzimlənməlidir.
Tək quzu daşıyan qoyun ilə üçüz daşıyan qoyuna eyni yemləmə proqramını tətbiq etmək hər zaman düzgün nəticə verməyə bilər.
Protein yemi istifadəsi süd məhsuldarlığına təsir edirmi?
Doğuşdan sonra qoyunun ən vacib vəzifələrindən biri quzusuna kifayət miqdarda və keyfiyyətli kolostrum (ağız südü) təmin etməkdir.
Xüsusilə doğuşdan sonrakı ilk günlərdə quzunun kifayət qədər ağız südü, yəni kolostrum alması böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bunu ana qoyunun qəbul etdiyi keyfiyyətli protein mənbəyi ilə təmin edə bilərik.
Xüsusilə keyfiyyətsiz saman kimi aşağı proteinli kobud yemlərlə bəslənən qoyunlarda, yalnız kobud yem istifadə edərək ehtiyacların qarşılanması çətinləşə bilər.
Bu nöqtədə uyğun xüsusiyyətlərə malik bir doğuşdan əvvəl protein dəstəkli konsentrat yem istifadə edilə bilər.
Lakin yem miqdarı; kobud yem keyfiyyəti, qoyunun canlı çəkisi, boğazlıq sayı və sürünün ümumi vəziyyətinə görə müəyyən edilməlidir.
Bu səbəbdən vacib olan yüksək proteinli yem istifadə etmək deyil, qoyunun ehtiyacına uyğun protein səviyyəsinə çatmaqdır.
Doğuşu yaxınlaşan qoyunlarda kalsium, fosfor, maqnezium və digər mineralların balansı da vacibdir.
Bu səbəbdən yalnız “neçə proteinli yem istifadə etməliyəm?” sualına deyil, “qoyunun ümumi rasionu nə qədər balanslıdır?” sualına cavab axtarılmalıdır.
Unutmayaq ki;
Sağlam quzu, güclü ana və yaxşı süd məhsuldarlığı; doğuşdan sonra deyil, doğuşdan əvvəl edilən düzgün qidalanma ilə formalaşır.
