بۆچی بەکارهێنانی خۆراکی پڕۆتیندار پێش لەدایکبوون لە مەڕدا گرنگە؟
یەکێک لە هەستیارترین قۆناغەکانی خۆراکدانی مەڕ، ئەو هەفتانەی کۆتاییە کە نزیکە لە کاتی زانین. لەم قۆناغەدا هەم پێویستی مەڕ بە ماددە خۆراکییەکان زیاد دەکات و هەم گەشەی بەرخەکان لە ناو سکی دایکدا خێراتر دەبێت.
بۆیە لە قۆناغی کۆتایی سکپڕیدا دەبێت بەرنامەیەکی خۆراکدانی دروست و هاوسەنگ جێبەجێ بکرێت. خۆراکدان و ئەو جۆرە خۆراکانەی لەم قۆناغەدا بەکاردێن؛ کاریگەری گەورەیان هەیە لەسەر کێشی لەدایکبوون، زیندوێتی بەرخ، بەرهەمی شیر لە قۆناغی شیرپێدان و چاکبوونەوەی دایکەکە دوای زانین.
لەو قۆناغە هەستیارەدا یەکێک لەو بابەتانەی کە بەخێوکەران دەبێت زۆر سەرنجی بدەنێ، دابینکردنی پێویستی دایکەکەیە بە پڕۆتین.
هۆکاری زیادبوونی پێویستی بە پڕۆتین لەگەڵ نزیکبوونەوە لە کاتی زانین ئەوەیە کە بەشێکی زۆری گەشەی بەرخەکان لە ناو سکی دایکدا لە 1/3 کۆتایی سکپڕیدا ڕوودەدات.
لەگەڵ ئەوەشدا، لە سکپڕی دووانە یان سیانەدا بەرخەکان لە ناو سکی دایکدا بە خێرایی گەشە دەکەن. بەم هۆیەوە پێویستی مەڕ بە پڕۆتین، نیشاستە، کانزا و ڤیتامینیش بەرز دەبێتەوە.
ئەگەر مەڕی سکپڕ پڕۆتینی پێویست و کوالێتی بەرز وەرنەگرێت، هەم ناچار دەبێت کۆگاکانی لەشی خۆی بەکاربهێنێت و هەم لە دابینکردنی پێویستییەکانی بەرخە گەشەسەندووەکانیشدا تووشی کێشە دەبێت.
بۆیە لەو قۆناغەی نزیکە لە زانین، پێویستە ڕاسیۆن لە ڕووی پڕۆتینەوە بەپێی پێویست بێت.
خۆراکی پڕۆتیندار چۆن کاریگەری لەسەر گەشەی بەرخ هەیە؟
پڕۆتین یەکێکە لە بنەما سەرەکییەکانی گەشەی ماسولکە و شانەکانی بەرخ لە ناو سکی دایکدا.
دابینکردنی پڕۆتینی پێویست لە قۆناغی کۆتایی سکپڕیدا، یارمەتیدەرە بۆ پاڵپشتیکردنی گەشەی بەرخ.
لەو دایکانەی بە باشی خۆراک نادرێن، مەترسی لەبارچوون یان لەدایکبوونی بەرخی لاواز زیاد دەبێت. بەتایبەت لە کەشوهەوای سارددا، ئەو بەرخانەی لاواز لەدایک دەبن ئەگەری مانەوەیان کەمترە.
بۆیە ئامانج دەبێت بەدەستهێنانی بەرخی تەندروست و زیندوو بێت.
لە سکپڕی دووانە و سیانەدا پڕۆتین گرنگترە
پێویستی ماددە خۆراکییەکانی مەڕێک کە بەرخێکی هەیە لەگەڵ مەڕێک کە دووانە یان سیانەی هەیە وەک یەک نییە.
لە سکپڕی فرەدا بەهۆی ئەوەی بەرخی زیاتر لە ڕەحمدا گەشە دەکەن، بەتایبەت لە قۆناغی کۆتایی سکپڕیدا پێویستی بە وزە و پڕۆتین بە ڕێژەیەکی بەرچاو زیاد دەکات.
بۆیە دەبێت دۆخی سکپڕی لە مێگەلدا تا بکرێت دیاری بکرێت و بەتایبەت خۆراکدانی ئەو مەڕانەی دووانە یان سیانەیان هەیە بەپێی ئەوە ڕێکبخرێت.
جێبەجێکردنی هەمان بەرنامەی خۆراکدان بۆ مەڕێک کە بەرخێکی هەیە و مەڕێک کە سیانەی هەیە، هەمیشە ئەنجامی دروست نادات.
ئایا بەکارهێنانی خۆراکی پڕۆتیندار کاریگەری لەسەر بەرهەمی شیر هەیە؟
دوای زانین یەکێک لە گرنگترین ئەرکەکانی مەڕ دابینکردنی بڕی پێویست و کوالێتی بەرزی کۆلۆسترۆم (شیری یەکەم) بۆ بەرخەکەیەتی.
بەتایبەت لە ڕۆژانی یەکەمی دوای زانین، وەرگرتنی شیری یەکەم یان کۆلۆسترۆمی پێویست لەلایەن بەرخەوە زۆر گرنگە. ئێمە دەتوانین ئەمە بەو سەرچاوە پڕۆتینە کوالێتی بەرزە دابین بکەین کە مەڕی دایک دەیخوات.
بەتایبەت لەو مەڕانەی بە خۆراکی کەم پڕۆتین وەک کا کە کوالێتییان نییە بەخێو دەکرێن، دابینکردنی پێویستییەکان تەنها بە بەکارهێنانی کا قورس دەبێت.
لەو خاڵەدا دەکرێت خۆراکێکی چڕکراوەی پڕۆتیندار کە تایبەتمەندی گونجاوی هەیە بۆ پێش زانین بەکاربهێنرێت.
بەڵام بڕی خۆراکەکە؛ دەبێت بەپێی کوالێتی کا، کێشی زیندووی مەڕ، ژمارەی سکپڕی و دۆخی گشتی مێگەلەکە دیاری بکرێت.
بۆیە ئەوەی گرنگە بەکارهێنانی خۆراکی پڕۆتین بەرز نییە، بەڵکو گەیشتنە بە ئاستی پڕۆتینی گونجاو لەگەڵ پێویستی مەڕەکە.
لەو مەڕانەی نزیکن لە زانین، هاوسەنگی کالسیۆم، فۆسفۆر، مەگنیسیۆم و کانزاکانی تریش گرنگە.
بۆیە دەبێت نەک تەنها وەڵامی پرسیاری “چەند پڕۆتین بەکاربهێنم؟” بدرێتەوە، بەڵکو دەبێت وەڵامی پرسیاری “ڕاسیۆنی گشتی مەڕەکە تا چەند هاوسەنگە؟” بدۆزرێتەوە.
بیرمان نەچێت کە؛
بەرخی تەندروست، دایکی بەهێز و بەرهەمی شیری باش؛ نەک دوای زانین، بەڵکو بە خۆراکدانی دروست پێش زانین دیاری دەکرێت.
