Yetersiz veya Dengesiz Beslemeye Bağlı Bazı Üreme ve Metabolik Sorunların Süt Sığırı İşletmelerinde Yol Açtığı Ekonomik Kayıplar

Başarılı ve karlı bir süt sığırcılığı her şeyden önce süt sığırlarının yaşama payı, süt verimi ve gebelik için gereksinim duyduğu protein, enerji, vitamin ve mineral gibi besin maddelerinin yeterli ve dengeli olacak şekilde sağlanması ile mümkündür.

 Besin maddelerinin bir veya bir kaçının yetersiz veya dengesiz olarak tüketilmesi, süt sığırlarının sağlık ve metabolik olaylarında aksamalara yol açarak hastalanmalarına, süt verimlerinde belirgin azalmalara veya üreme faaliyetlerinde aksama ve/ya gecikmelere yol açarak üretim performansını ve işletme karlılığını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. 

Çizelge 1’de enerji, protein ile bazı vitamin ve mineral maddelerin yetersizliği veya dengesizliğinde görülebilen üreme ve metabolik sorunlar kısaca özetlenmiştir.   

Çizelge 1. Enerji, protein ile bazı vitamin ve mineral maddelerin yetersizliği veya dengesizliğinde süt sığırlarında görülen üreme ve metabolik sorunlar

Besin Maddesi Yetersizliği veya Dengesizliğinde Görülen Üreme veya Metabolik Sorunlar
Enerji Doğum güçlüğü; Ketozis; Yağlı karaciğer sendromu (kuru dönemde aşırı enerji tüketimine bağlı); Kızgınlık ve döl veriminde sorunlar  (doğum sonrası yetersiz enerji tüketimine veya ketozise bağlı)
Protein Geç cinsi olgunluğa ulaşma (yetersizliğinde); Kızgınlık veya döl tutma sorunları (aşırı rumende sindirilebilir protein veya üre kullanımına bağlı)  
A Vitamini Yetersiz fötal (anne karnındaki yavru) gelişim; Gebelik sorunları; Bağışıklık direncinde azalma; Rahim (uterus) enfeksiyonlarında artış; Sonun geç atılımı; Döl veriminde azalma; Yumurtalıklarda kist oluşumu
D Vitamini Hipokalsemi (Süt Ateşi) (Ca-P emilimi ve metabolizmasında aksaklıklar); Bağışıklık direncinde azalma; Kızgınlık döngüsünde aksamlar; Ölü veya zayıf buzağı doğumu, 
E Vitamini Sonun geç atılması; Rahim yangısı; Yumurtalık kistleri; Mastitis; Bağışıklık direncinde azalma; Oksidatif stres artışı
Niyasin Yağ asitleri oksidasyonunda azalma; Ketozis riskinde artış; Enerji metabolizması etkinliğinde azalma; Glikoz sentezinde yetersizlik
Biyotin Tırnak yapısında bozulma (Laminitis); Propiyonik asitten yetersiz glikoz sentezi
Kolin (Korunmuş) Yağ asitleri oksidasyonunda (yakılması) azalma; Karaciğerin yağlanmasında artış; Kızgınlık ve ovulasyon sorunları
Selenyum Sonun geç atılması; Rahimin geç toparlanması; Zayıf veya gizli kızgınlık; Yumurtalık kistleri; Rahim yangısı; Yavru atma; Ölü doğum, Mastitis; Bağışıklık direncinde azalma
Çinko Geç cinsi olgunluk; Kızgınlık ve ovulasyonda aksamlar; Rahimin geç toparlaması; Topallık (laminitis)
Bakır Döl tutma sorunları; Erken embriyo ölümleri; Sonun geç atılması; Zayıf veya gizli kızgınlık; Gebelik başına tohumlama sayısında artış; Servis periyodunda uzama; Bağışıklık direncinde azalma; Tırnak yapısında bozulma
Mangan Düzensiz kızgınlık döngüleri; Döl veriminde azalma
Kobalt Üreme etkinliğinde azalma; Anne karnında yavrunun yetersiz gelişimi; Erken buzağı ölümleri; Enerji metabolizması etkinliğinde azalma; Anemi; Bağışıklık direncinde azalma
İyot Yumurtalık aktivitesinde azalma; Gebelik oranında azalma; Bastırılmış kızgınlık; Yavru atma; Ölü doğum; Sonun geç atılması; Daha uzun gebelik süresi 

Süt sığırlarının özellikle kuru dönem ve erken laktasyonda yetersiz veya dengesiz bir şekilde beslenmesi doğum sonrası süreçte süt ateşi, doğum zorluğu, sonun geç atılması, ketozis, mastitis ve topallık (laminitis) gibi bir takım ciddi metabolik sorunların şekillenebilmesine yol açabilmektedir. Ortaya çıkan bu sorunlar bir yandan süt sığırlarının üretim etkinliğini (süt ve buzağı verimi) olumsuz yönde etkilerken diğer yandan işletme ekonomisi bağlamında önemli ekonomik kayıplarının (düşük süt ve buzağı verimi, antibiyotik tedavisi sürecinde sütün pazarlanamaması, erken dönemde sürüden ayıklama zorunluluğu ile suni tohumlama, tedavi ve ilaç giderleri) yaşanması ile sonuçlanabilmektedir. 

Başarılı ve karlı bir süt sığırcılığının temel esası doğum sonrası ve erken laktasyon döneminde şekillenen bu sorunların minimum düzeye indirilmesine dayanmaktadır. Protein, enerji, vitamin ve mineral maddeler bakımından yeterli ve dengeli bir besleme sağlık, üretim ve üreme kayıplarının azaltılmasına katkı sağlayarak işletme karlılığının artmasına, dolayısı ile daha sürdürülebilir bir süt sığırcılığı faaliyetinin sürdürülmesine destek olacaktır.

Çizelge 2. Süt Sığırlarında Bazı Metabolik Sorunların Görülme Sıklığı ve Ekonomik Kayıp Durumu

Görüme Sıklığı (%) Gider/Vaka Başına ($) Gider/100 İnek/ Laktasyon ($)
Süt Ateşi 4 234 936
Zor Doğum 17 185 3145
Sonun Geç Atılması 15 259 3885
Ketozis 10 181 1810
Sol Deplase Abomasum 5 391 1955
Mastitis 40 208 8320
Laminitis 38 360 13680

(Rakamlar; süt fiyatı, kesime giden inek fiyatı, düve satın alımı ve işçilik maliyetleri dikkate alınarak hesaplanmıştır – https://www.progressivedairy.com/topics/herd-health/reducing-stress-in-dairy-cattle-can-pay-great-dividends)

how can we help you?

Contact us at the Consulting WP office nearest to you or submit a business inquiry online.

Consulting theme is an invaluable partner. Our teams have collaborated to support the growing field of practitioners using collective impact.

placeholder
Donald Simpson
Chairman, Bluewater Corp